Górale Nadpopradzcy to pierwsza od wschodu Karpat zwarta grupa górali polskich osiadłych nad polskim dolnym Popradem. Jej korzenie sięgają początków Państwa Polskiego w dolinie, która od zarania dziejów była drogą handlowych i kulturowych migracji, między północą a południem Karpat – między Polską a południem Europy. Grupa ta jest depozytariuszem, symbolem i strażnikiem dziejów tego szczególnego szlaku. Jest to jedyna grupa wśród górali polskich, nosząca w zasadniczej części regionu, ciemne stroje z owczej wełny. W swojej kulturze przechowuje ślady wielokulturowości i wieloetniczności czasów minionych. Jej podobieństwa i odmienności od innych grup Karpackich stanowią o charakterze i umotywowaniu jej tożsamości.
Historia zespołu to 59-letnie kultywowanie folkloru górali nadpopradzkich. Działalność początkowa to gromadzenie materiałów o obyczajach, tańcach, śpiewie i muzyce tej grupy góralskiej. Zapoczątkowali to nauczyciele piwniczańskiej szkoły: Edward Grucela, Eugeniusz Lebdowicz i Mieczysław Łomnicki – uczący w latach 50-tych ub. wieku w małych szkółkach położonych wysoko w górach (gdzie folklor przetrwał w najczystszej formie). Do grupy tej dołączył piwniczanin, etnograf Kazimierz Bogucki i choreograf Józef Unold, opracowujący pierwsze układy taneczne. Tak powstały podwaliny repertuaru zespołu „Dolina Popradu”.
Ważną sprawą było też odtworzenie i ocalenie tradycyjnego stroju w jego odmianie nadpopradzkiej. Po przygotowaniu repertuaru i intensywnych ćwiczeniach nastąpiły pierwsze koncerty. Potem zespół z dużym powodzeniem występował na wielu festiwalach i konkursach. „Dolina Popradu” wielokrotnie nagrywała swoje utwory dla Polskiego Radia (I i II Program oraz Radia Kraków), a także dla telewizji m. in. z cyklu „Obrzędy i zwyczaje” film „Pożegnanie rekrutów” (1986) i film krótkometrażowy „Tryptyk sądecki” (1971). Występował nawet w Filharmonii Narodowej w cyklu Pieśni ziemi Ojczystej, bo ich śpiew jest uważany przez znawców jako jeden z najpiękniejszych w Małopolsce.
Regionaliści, kolejni kierownicy zespołu: Edward Grucela (1965-2000), Wojciech Bogucki (2000-2001), Ludwik Górka (2001-2003), Maciej Jeżowski (2003-2009), Dariusz Rzeźnik (2009–2017), Piotr Kulig (2021- nadal) oraz osoby ich wspomagające m.in. Stanisław Dudka i Piotr Kulig (prymiści, kolejni kierownicy kapeli), Wanda Łomnicka-Dulak (autorka scenariuszy, współreżyserka kilku widowisk), Maria Sikorska, Stanisław Źrałka, Piotr Maślanka, Teresa Grucela, Maria Maślanka, Krystyna i Jacek Durlakowie, Jerzy Deryng, Katarzyna Sikorska-Tomasiak, Andrzej Tomasiak, Maria i Stanisław Jarząbowie i inni – odtwórcy głównych ról, czołowi tancerze i śpiewacy czuwają nad wiernością tradycji i stałym podnoszeniem poziomu zespołu.
Programy przygotowane w czasie działalności to m. in.: “ŚWIĘTY SCEPON U ŁAZIANUF”, “RZNIĄTKI NA SKORUPAF”, “U WOJCIECHA SYPŁO ZIORNO”, “ŁOBIGROWKA”, “PRZED ŁODPUSTEM NA SIEWNOM,” “NA FLISIE” czy wcześniej “POŻEGNANIE REKRUTÓW”, “MUZYKA PO KOŚBIE”, “WESELE PIWNICAŃSKIE”, “WILIJO U CORNYF GÓROLI”, “NA HOLI”, “W KARCMIE”, “Z KOZICKOM”, “STRZYZA”, “PASUWANIE NA PASTYRZA”. Przygotowano też programy przekrojowe o obrzędach dorocznych i rodzinnych takie jak “POPRADOWE ŚPIYWKI”. Zespół wystąpił też na Festiwalu Śleboda Danutka w Teatrze Starym w Lublinie, dedykowanym pamięci znakomitej aktorki Danuty Szaflarskiej (była wiernym sympatykiem zespołu).
Piotr Kulig ur. 1968 r. – Etnolog, nauczyciel dyplomowany Szkoły Podstawowej w Rytrze.
Studiował na Uniwersytecie Wrocławskim i Jagiellońskim. Ukończył studia podyplomowe z przygotowania pedagogicznego, bibliotekoznawstwa, sztuki, metodyki j. angielskiego, zarządzania w oświacie. Gra na skrzypcach. Pochodzi z Rytra, mieszka w Roztoce Ryterskiej.
Od 1997 r. gra w kapeli Regionalnego Zespołu „Dolina Popradu” w Piwnicznej Zdroju. W 2005 r. założył rodzinną kapelę góralską „Szumiąca Woda” w Rytrze. Od 2008 r. współpracuje z Powiatowym Młodzieżowym Domem Kultury w Starym Sączu, prowadząc szkółkę muzykowania ludowego. Uczy tradycyjnego grania na…
Piotr Kulig (2021 – obecnie)
Piotr Maślanka ur. 1985 r. – działacz i pracownik kultury, regionalista, konferansjer, uzdolniony śpiewak i tancerz, instruktor tańca, odtwórca
niezapomnianych ról w widowiskach; także rolnik, hodowca owiec i koni oraz instruktor narciarski . Ukończył Technikum Żywienia w
Nawojowej, licencjat Wychowania Fizycznego z Odnową Biologiczną w PWSZ w Nowym Sączu oraz magisterium w Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie. Występował w Studenckim Zespole Góralskim „Skalni”.
W „Dolinie Popradu” od 2004 roku. W zespole Piotr Maślanka jest jednym z najbardziej aktywnych członków, pomaga w przygotowaniu
tanecznym zespołu, w wywiadach…
Piotr Maślanka (2017- 2021)
Dariusz Rzeźnik (1975 – 2017) pasjonat i badacz folkloru, śpiewak, tancerz, heligonista, nauczyciel śpiewu i tańca. Ukończył Liceum Ekonomiczne w Starym Sączu, potem rozpoczął służbę w policji w Gliwicach, następnie w Nowym Sączu i Muszynie. Oprócz pracy zawodowej realizował się w dziedzinie regionalizmu. Absolwent III edycji Studium Folklorystycznego (2011-2013) przy MCK SOKÓŁ w N. Sączu. Przez prawie 25 lat krzewił patriotyzm lokalny, poszanowanie tradycji własnego regionu, uczył szacunku i miłości dla człowieka, szczególnie potrzebującego. Zbierał materiały o pieśniach i obyczajach podczas kwerend w muzeach i bibliotekach, prowadził liczne wywiady etnograficzne na terenach…
Dariusz Rzeźnik (2009 – 2017)
Maciej Jeżowski ur. 1965 – nauczyciel, instruktor narciarski, przewodnik beskidzki, regionalista, śpiewak i muzykant, starosta i drużba weselny.
Oprócz członkowstwa w zespole „Dolina Popradu” okresowo działał m.in. w Związku Podhalan oraz grał w kapelach. Ukończył studia pedagogiczna – pracuje w Szkole Podstawowej w Piwnicznej-Zdroju jako nauczyciel wychowania fizycznego.
Zespół prowadził od VI.2003 – II.2009 i przygotowywał go m.in., do inscenizacji historycznej – Królewskie zaręczyny, Święta łemkowskiego Od Rusal do Jana w Zyndramowej, Święta Pasterskiego na Orawie. Opracował program Pasuwanie na pasterza na festiwal w Żywcu.
Pod jego kierunkiem „Dolina Popradu” nagrała…
Maciej Jeżowski (2003 – 2009)
Ludwik Górka (1944 – 2016) – z Piwniczną związany od początku lat 60-tych. Z wykształcenia obuwnik, ukończył Zasadniczą Szkołę Zawodową w Starym Sączu o profilu skórzanym, pracował w Spółdzielni Pracy Przemysłu Skórzanego „Watra” w Piwnicznej najpierw jako szewc, brakarz, potem brygadzista wreszcie kierownik techniczny. Po likwidacji zakładu prowadził własną działalność w zakresie szewstwa. W zespole „Dolina Popradu” od pierwszego składu (1965). Utalentowany śpiewak, tancerz, odtwórca ról w widowiskach, członek grup śpiewaczych. Podkreślano fakt, że mimo, że nie pochodził z Piwnicznej doskonale czuł i odtwarzał jej folklor, jak sam mówił „czuł się piwniczaninem”. Funkcję…
Ludwik Górka (2001 – 2003)
Wojciech Bogucki urodzony 1960 r.- z zawodu rolnik-hodowca, z zamiłowania regionalista, muzyk, instruktor i kierownik zespołów regionalnych.
Ukończył Technikum Hodowlane w Nawojowej i Studium Folklorystyczne w Nowym Sączu. Wraz z żoną Kazimierą z d. Tylka prowadzi gospodarstwo rolne. Muzykuje od 15 roku życia, terminował u znanych muzykantów w kapelach góralskich a w 1998 roku założył swoją kapelę „Muzyka Karpat”, w której grał przez wiele lat jako prymista z żoną i córkami. Wykonują utwory górali polskich a także rusińskie, słowackie, węgierskie. Prowadził m.in., zespoły w Sromowcach Wyżnych, Obidzy Jazowskiej, Stroniu, Olszanej, oraz w…
Wojciech Bogucki (2000 – 2001)
Edward Grucela (1932 – 2016) – nauczyciel, muzyk, rzeźbiarz, regionalista. Jeden z najbardziej niezwykłych artystów Piwnicznej. Ukończył Liceum Pedagogiczne w Starym Sączu; był uczniem m.in. Jana Joachima Czecha. Książkowy Edward G r u d a – nauczyciel Szkoły nad Obłokami Marii Kownackiej. Pierwsze 35 lat istnienia, trwania i sukcesów „Doliny Popradu” to ogromny wkład Edwarda Gruceli jako zbieracza, regionalisty i kierownika zespołu w nadpopradzki regionalizm. Zespół pod jego kierownictwem uratował stroje oraz upowszechniał folklor Górali Nadpopradzkich w kraju jak i za granicą. Założył Rodzinną Muzykę Grucelów. Był cenionym rzeźbiarzem. Jego rzeźby wystawiane…
Edward Grucela (1965 – 2000)
Nasz zespół to miejsce dla Ciebie! Z nami poznasz piękno kultury góralskiej, nawiążesz nowe przyjaźnie i przeżyjesz niezapomniane chwile podczas koncertów i wyjazdów. Razem zadbajmy o to, by tradycja żyła dalej!
Projekt objęty wsparciem w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności
Komponent: Odporność i konkurencyjność gospodarki; Inwestycja A2.5.1: Program wspierania działalności podmiotów sektora kultury i przemysłów kreatywnych na rzecz stymulowania ich rozwoju.
I.1.Rodzaje Przedsięwzięcia: dokumentacja, archiwizacja, badania oraz popularyzacja kultury i wiedzy o kulturze.
I.2. Rodzaje Segmentów: Kultura ludowa i tradycyjna.
III.2. Tytuł Przedsięwzięcia: Niyś nase śpiywanie daleko – Cyfrowy transfer dorobku kulturowego Regionalnego Zespołu Dolina Popradu. Przedsięwzięcie zakłada transfer wiedzy do sieci poprzez opublikowanie archiwum Regionalnego Zespołu Dolina Popradu. W tym celu zostały podjęte działania:
1. Budowa strony internetowej zawierającej zdigitalizowane archiwum 59 letniej działalności zespołu.
2. Opracowanie i wydruk Albumu poświęconego członkom zespołu w wersji papierowej i cyfrowej.
3. Opracowanie wirtualnej galerii strojów ludowych.
4. Przegranie nagrań video i audio ze starych nośników danych na nośniki pamięci SSD i USB.
Działanie ma na celu przetransferowanie wiedzy do sieci, czego efektem będzie zwiększenie kultury w życiu społecznym o zakresie ponadregionalnym, rozpowszechnienie osiągnięć kultury, edukacja społeczeństwa w dziedzinie kultury ludowej górali nadpopradzkich.
1. Całkowity koszt Przedsięwzięcia (CKP) (brutto): 103 727,01 zł.
2. Kwota wsparcia (KW): 73 566,32 zł.
3. Wkład własny ogółem (WWO): 30 160,69 zł.
Made with passion by Appricotsoft | © 2025 All rights reserved
Wojciech Bogucki urodzony 1960 r.- z zawodu rolnik-hodowca, z zamiłowania regionalista, muzyk, instruktor i kierownik zespołów regionalnych. Ukończył Technikum Hodowlane w Nawojowej i Studium Folklorystyczne w Nowym Sączu. Wraz z żoną Kazimierą z d. Tylka prowadzi gospodarstwo rolne. Muzykuje od 15 roku życia, terminował u znanych muzykantów w kapelach góralskich a w 1998 roku założył swoją kapelę „Muzyka Karpat”, w której grał przez wiele lat jako prymista z żoną i córkami. Wykonują utwory górali polskich a także rusińskie, słowackie, węgierskie. Prowadził m.in., zespoły w Sromowcach Wyżnych, Obidzy Jazowskiej, Stroniu, Olszanej, oraz w szkółkach muzykowania i ogniskach muzycznych na Sądecczyźnie i Limanowszczyźnie. Czasowo wspomagał kapele lachowskie i górali od Łącka a nawet grał w krakowskim „Hamerniku”.
Opracował materiał muzyczny i nagrał pierwszą płytę „Tam koło Piwnicny miastecka”, a na podstawie przeprowadzonych wywiadów terenowych napisał scenariusz widowiska „Strzyza łowiec” i przygotował zespół do występu na festiwalu w Żywcu.
Ludwik Górka (1944 – 2016) – z Piwniczną związany od początku lat 60-tych. Z wykształcenia obuwnik, ukończył Zasadniczą Szkołę Zawodową w Starym Sączu o profilu skórzanym, pracował w Spółdzielni Pracy Przemysłu Skórzanego „Watra” w Piwnicznej najpierw jako szewc, brakarz, potem brygadzista wreszcie kierownik techniczny. Po likwidacji zakładu prowadził własną działalność w zakresie szewstwa. W zespole „Dolina Popradu” od pierwszego składu (1965). Utalentowany śpiewak, tancerz, odtwórca ról w widowiskach, członek grup śpiewaczych.
Podkreślano fakt, że mimo, że nie pochodził z Piwnicznej doskonale czuł i odtwarzał jej folklor, jak sam mówił „czuł się piwniczaninem”. Funkcję kierownika zespołu pełnił od 13.XII.2001 do 10.VI.2003. ”Dolina Popradu” występowała w tym czasie m.in. w Ośrodku Praktyk Gardzienice k Lublina, na Węgrzech, na III Ogólnopolskim Przeglądzie Obrzędów Weselnych w Kadzidle (II m), Brała udział w przeglądach kolędniczych i w widowisku Pokojowe Spotkanie Królów w Piwnicznej.
Maciej Jeżowski ur. 1965 – nauczyciel, instruktor narciarski, przewodnik beskidzki, regionalista, śpiewak i muzykant, starosta i drużba weselny.
Oprócz członkowstwa w zespole „Dolina Popradu” okresowo działał m.in. w Związku Podhalan oraz grał w kapelach. Ukończył studia pedagogiczna – pracuje w Szkole Podstawowej w Piwnicznej-Zdroju jako nauczyciel wychowania fizycznego.
Zespół prowadził od VI.2003 – II.2009 i przygotowywał go m.in., do inscenizacji historycznej – Królewskie zaręczyny, Święta łemkowskiego Od Rusal do Jana w Zyndramowej, Święta Pasterskiego na Orawie. Opracował program Pasuwanie na pasterza na festiwal w Żywcu.
Pod jego kierunkiem „Dolina Popradu” nagrała płytę „Póde na góry” oraz wyjeżdżała na występy do Finlandii (2005), na Czechy (2006) i do Francji (2007). Prowadził także dziecięcy zespół regionalny „Żegiestowska Bukowina” .
Dariusz Rzeźnik (1975 – 2017) pasjonat i badacz folkloru, śpiewak, tancerz, heligonista, nauczyciel śpiewu i tańca. Ukończył Liceum Ekonomiczne w Starym Sączu, potem rozpoczął służbę w policji w Gliwicach, następnie w Nowym Sączu i Muszynie. Oprócz pracy zawodowej realizował się w dziedzinie regionalizmu. Absolwent III edycji Studium Folklorystycznego (2011-2013) przy MCK SOKÓŁ w N. Sączu. Przez prawie 25 lat krzewił patriotyzm lokalny, poszanowanie tradycji własnego regionu, uczył szacunku i miłości dla człowieka, szczególnie potrzebującego. Zbierał materiały o pieśniach i obyczajach podczas kwerend w muzeach i bibliotekach, prowadził liczne wywiady etnograficzne na terenach zamieszkiwanych przez górali nadpopradzkich. Rozpoczął wydawanie publikacji m. in. śpiewników.
Pod jego kierownictwem, zespół wielokrotnie zdobywał cenne nagrody na festiwalach folklorystycznych m. in. Złote Ciupagi w Zakopanem i Złote Serca w Żywcu za programy: Rzniontki na Skorupaf, Świenty Scepon u Łazianuf, Młocka na Króleski. Był współinicjatorem powstania Stowarzyszenia Górali Nadpopradzkich w Piwnicznej-Zdroju i jego pierwszym prezesem. Zainicjował i koordynował kilka znaczących projektów ocalających dziedzictwo niematerialne i materialne górali nadpopradzkich oraz akcję zbierania rekwizytów. Konsultant podczas szkoleń instruktorskich i seminariów. Laureat indywidualnych nagród i odznaczeń w dziedzinie folkloru oraz tytułu Honorowego Zbójnika. Był nauczycielem, mistrzem i przewodnikiem po krainie dawności, wzorem honornego górala nadpopradzkiego.
Piotr Maślanka ur. 1985 r. – działacz i pracownik kultury, regionalista, konferansjer, uzdolniony śpiewak i tancerz, instruktor tańca, odtwórca niezapomnianych ról w widowiskach; także rolnik, hodowca owiec i koni oraz instruktor narciarski. Ukończył Technikum Żywienia w Nawojowej, licencjat Wychowania Fizycznego z Odnową Biologiczną w PWSZ w Nowym Sączu oraz magisterium w Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie. Występował w Studenckim Zespole Góralskim „Skalni”. W „Dolinie Popradu” od 2004 roku. Współpracował z MCK SOKÓŁ jako konsultant, na seminariach dla instruktorów zespołów regionalnych m. in. LIMANOWSKA SŁAZA w Limanowej, a także prowadził warsztaty tańca Górali Nadpopradzkich w ramach Studium Folklorystycznego. Na uznanie zasługuje nie tylko działalność ale i sukcesy odniesione przez ten zespół pod jego kierownictwem: nagroda na Karpackim Festiwalu Dziecięcych Zespołów Regionalnych w Rabce skąd zespół uzyskał kwalifikację do udziału w Święcie Dzieci Gór w 2013 r.. Udział w Ogólnopolskim Festiwalu Dziecięcej Twórczości Folklorystycznej DZIECKO W FOLKLORZE w Baranowie Sandomierskim w latach 2017 i 2018 gdzie członkowie zespołu zdobywali miejsca w kilku kategoriach. W 2017 roku brał udział w przygotowaniach i koordynował wyjazd zespołu „Dolina Popradu” na festiwal czarnomorski do Gruzji, w 2019 na Festiwal „Zagłębie i Sąsiedzi„ w Dąbrowie Górniczej (Grand Prix) oraz na Festiwal Górali Polskich w Żywcu z programem „Przed łodpustem” (wyróżnienie). Członek Stowarzyszenia Górali Nadpopradzkich, uczestniczył w projektach realizowanych przez stowarzyszenie m.in. Reżyserował filmy z serii „Nadpopradzki Kalendarz Dawności” Wiosna, Lato, Jesień, Zima. Od 2012 r. pracownik, a w latach 2018 – 2022 dyrektor w MGOK im. Danuty Szaflarskiej w Piwnicznej-Zdroju.
Piotr Kulig ur. 1968 r. – Etnolog, nauczyciel dyplomowany Szkoły Podstawowej w Rytrze.
Studiował na Uniwersytecie Wrocławskim i Jagiellońskim. Ukończył studia podyplomowe z przygotowania pedagogicznego, bibliotekoznawstwa, sztuki, metodyki j. angielskiego, zarządzania w oświacie. Gra na skrzypcach. Pochodzi z Rytra, mieszka w Roztoce Ryterskiej.
Od 1997 r. gra w kapeli Regionalnego Zespołu „Dolina Popradu” w Piwnicznej Zdroju. W 2005 r. założył rodzinną kapelę góralską „Szumiąca Woda” w Rytrze. Od 2008 r. współpracuje z Powiatowym Młodzieżowym Domem Kultury w Starym Sączu, prowadząc szkółkę muzykowania ludowego. Uczy tradycyjnego grania na terenie gmin Piwniczna-Zdrój i Rytro. Od 2016 r.
prowadzi szkolną kapelę góralską przy Zespole Rytrzoki. Interesuje się folklorem muzycznym Beskidu Sądeckiego i Karpat. Od 2021 r. jest kierownikiem Zespołu Regionalnego Dolina Popradu, wcześniej kierownikiem kapeli zespołowej.
Edward Grucela (1932 – 2016) – nauczyciel, muzyk, rzeźbiarz, regionalista. Jeden z najbardziej niezwykłych artystów Piwnicznej. Ukończył Liceum Pedagogiczne w Starym Sączu; był uczniem m.in. Jana Joachima Czecha. Książkowy Edward G r u d a – nauczyciel Szkoły nad Obłokami Marii Kownackiej. Pierwsze 35 lat istnienia, trwania i sukcesów „Doliny Popradu” to ogromny wkład Edwarda Gruceli jako zbieracza, regionalisty i kierownika zespołu w nadpopradzki regionalizm. Zespół pod jego kierownictwem uratował stroje oraz upowszechniał folklor Górali Nadpopradzkich w kraju jak i za granicą. Założył Rodzinną Muzykę Grucelów. Był cenionym rzeźbiarzem. Jego rzeźby wystawiane były m. in. w Starej Kordegardzie Łazienek Królewskich w Warszawie i wielu miejscach w Polsce i za granicą zarówno na wystawach zbiorowych jak i indywidualnych. Dla Muzeum TMP stworzył skansen makiet obiektów, które bezpowrotnie zniknęły z krajobrazu oraz lalkową szopkę kolędniczą. Był budowniczym i znawcą instrumentów pasterskich oraz lutnikiem. Większość swego życia poświęcił na gromadzenie, dokumentowanie i upowszechnianie tradycyjnej kultury swoich rodzinnych stron. Społecznik i animator życia społecznego i kulturalnego. Wykształcił kilka pokoleń tancerzy i muzykantów. Laureat wielu nagród i odznaczeń. Twórca scenariuszy widowisk obrzędowych dla zespołu nagradzanych na przeglądach i festiwalach, m.in. Wesele piwnicańskie (Złote Serce i Srebrna Ciupaga), Pobór rekrutów, Muzyka po kośbie.
Historia zespołu to 59-letnie kultywowanie folkloru górali nadpopradzkich. Działalność początkowa to gromadzenie materiałów o obyczajach, tańcach, śpiewie i muzyce tej grupy góralskiej. Zapoczątkowali to nauczyciele piwniczańskiej szkoły: Edward Grucela, Eugeniusz Lebdowicz i Mieczysław Łomnicki – uczący w latach 50-tych ub. wieku w małych szkółkach położonych wysoko w górach (gdzie folklor przetrwał w najczystszej formie). Do grupy tej dołączył piwniczanin, etnograf Kazimierz Bogucki i choreograf Józef Unold, opracowujący pierwsze układy taneczne. Tak powstały podwaliny repertuaru zespołu „Dolina Popradu”.
Ważną sprawą było też odtworzenie i ocalenie tradycyjnego stroju w jego odmianie nadpopradzkiej. Po przygotowaniu repertuaru i intensywnych ćwiczeniach nastąpiły pierwsze koncerty. Potem zespół z dużym powodzeniem występował na wielu festiwalach i konkursach. „Dolina Popradu” wielokrotnie nagrywała swoje utwory dla Polskiego Radia (I i II Program oraz Radia Kraków), a także dla telewizji m. in. z cyklu „Obrzędy i zwyczaje” film „Pożegnanie rekrutów” (1986) i film krótkometrażowy „Tryptyk sądecki” (1971). Występował nawet w Filharmonii Narodowej w cyklu Pieśni ziemi Ojczystej, bo ich śpiew jest uważany przez znawców jako jeden z najpiękniejszych w Małopolsce.
Regionaliści, kolejni kierownicy zespołu: Edward Grucela (1965-2000), Wojciech Bogucki (2000-2001), Ludwik Górka (2001-2003), Maciej Jeżowski (2003-2009), Dariusz Rzeźnik (2009–2017), Piotr Kulig (2021- nadal) oraz osoby ich wspomagające m.in. Stanisław Dudka i Piotr Kulig (prymiści, kolejni kierownicy kapeli), Wanda Łomnicka-Dulak (autorka scenariuszy, współreżyserka kilku widowisk), Maria Sikorska, Stanisław Źrałka, Piotr Maślanka, Teresa Grucela, Maria Maślanka, Krystyna i Jacek Durlakowie, Jerzy Deryng, Katarzyna Sikorska-Tomasiak, Andrzej Tomasiak, Maria i Stanisław Jarząbowie i inni – odtwórcy głównych ról, czołowi tancerze i śpiewacy czuwają nad wiernością tradycji i stałym podnoszeniem poziomu zespołu.
Programy przygotowane w czasie działalności to m. in.: “ŚWIĘTY SCEPON U ŁAZIANUF”, “RZNIĄTKI NA SKORUPAF”, “U WOJCIECHA SYPŁO ZIORNO”, “ŁOBIGROWKA”, “PRZED ŁODPUSTEM NA SIEWNOM,” “NA FLISIE” czy wcześniej “POŻEGNANIE REKRUTÓW”, “MUZYKA PO KOŚBIE”, “WESELE PIWNICAŃSKIE”, “WILIJO U CORNYF GÓROLI”, “NA HOLI”, “W KARCMIE”, “Z KOZICKOM”, “STRZYZA”, “PASUWANIE NA PASTYRZA”. Przygotowano też programy przekrojowe o obrzędach dorocznych i rodzinnych takie jak “POPRADOWE ŚPIYWKI”. Zespół wystąpił też na Festiwalu Śleboda Danutka w Teatrze Starym w Lublinie, dedykowanym pamięci znakomitej aktorki Danuty Szaflarskiej (była wiernym sympatykiem zespołu).
„Dolina Popradu” prowadzi szeroką akcję badawczą, szkoleniową i popularyzatorską folkloru. Realizuje projekty z udziałem środków UE (Akademia folkloru czarnych górali) i MkiDN (Wesoło Nowina cas jom powspominać) Budżetu Obywatelskiego oraz inne mające na celu rozszerzenie palety strojów górali nadpopradzkich (gurmany, gorsety, czepce, lniane stroje robocze) odtwarzane na podstawie wzorów. Wspólnie ze Stowarzyszeniem Górali Nadpopradzkich wydaje liczne wydawnictwa o charakterze regionalnym. Dzięki środkom z Budżetu Obywatelskiego prowadzono serię wykładów i warsztatów z dużym ładunkiem wiedzy etnograficznej teoretycznej i praktycznej. Dzięki działaniom zespołu i Stowarzyszenia dawność i nadpopradzki folklor jest obecny również mediach społecznościowych. Z dużym zaangażowaniem członków zespołu zostały zrealizowane filmy o czterech porach roku u górali nadpopradzkich przed laty w serii Nadpopradzki kalendarz dawności – Wiosna, Lato, Jesień , Zima – dostępne na stronie Stowarzyszenia i na YouTube. W ramach tego samego projektu Nadpopradzki kalendarz źródłem aktywności przygotowano internetowy kalendarz dzienny na 2022 i publikacje książkową na rok 2023 zawierające informacje historyczne i etnograficzne z regionu.
Regionalny Zespół Dolina Popradu przez 59 lat ocala dziedzictwo niezwykłej grupy górali nadpopradzkich. Mimo, że obejmuje ona niewielki obszar i jest otoczona bardzo wpływowymi grupami góralskimi i lachowskimi potrafiła zachować swoją odrębność. Zespół badawczy robił kwerendę w Muzeum Etnograficznym w Krakowie, Skansenie w Nowym Sączu, w Bibliotece Jagiellońskiej i innych bibliotekach (także za pomocą technik internetowych) i może się poszczycić odnalezieniem kilkuset pieśni śpiewanych na Nadpopradziu w początkach XX wieku a następnie ich wydaniem w dwóch śpiewnikach „Źródła pieśni” i „Popradowa nuta”. Nadpopradzkie śpiewy można usłyszeć na kilku płytach m. in. „Tam koło Piwnicny miastecka”, ”Póde na góry”, „Popradzkom dolinom” oraz „Wesoło Nowina Panna rodzi Syna”, „Przy łony górze” (pastorałki) oraz archiwalne nagrania pozyskane z ISPAN-u na płycie „Barwy nadpopradzkiej nuty”. Członkowie zespołu brali też udział w nagraniu unikatowego płytowego słownika gwary górali nadpopradzkich „Matusine słówecka”. Pokłosiem oprawy uroczystości kanonizacji św. Kingi w Starym Sączu w 1999 roku przez Papieża Jana Pawła II jest płyta „Życzymy, życzymy” z utworami wykonywanymi przez zespoły biorące udział w tej niezapomnianej uroczystości.
Ciekawe wywiady z osobami pamiętającymi jeszcze czasy przed II wojną przynoszą wartościowe materiały na temat obyczajowości i wierzeń tej grupy górali. Pokazywanie nadpopradzkiego folkloru cieszy się dużym zainteresowaniem, liczebność zespołu jest bardzo różna od ok. 20 do 70 osób (obecnie ok. 50) w wieku od 15 do 70 lat. Rekord długości występów w zespole wynosi ponad 40 lat. „Dolina Popradu” to także grupa zaprzyjaźnionych ze sobą ludzi na dobre i na złe , potrafią się razem radować na imprezach, weselach i in. Oraz razem smucić m. in. odprowadzając na miejsce wiecznego spoczynku byłych członków czy pomagając sobie w trudnych sytuacjach życiowych. To także kilkanaście małżeństw skojarzonych w zespole. Dla niektórych regionalizm stał się hobby, stylem życia, sposobem odkrywania już nieistniejącego a przecież pięknego i godnego świata. Trudno teraz zliczyć wszystkich występujących przez pół wieku w zespole ale licząc również tych przez chwilę zainteresowanych folklorem może to być ok. 700 osób. Doliczając ich rodziny, znajomych żyjących folklorem tworzy się armia ludzi pracujących na rzecz Małej Ojczyzny. Wieloletnia działalność zespołu „Dolina Popradu” pobudza działania społeczne w kierunku kultywowania tradycji naszych przodków przez mieszkańców regionu. Dzięki dużemu zaangażowaniu kolejnych pokoleń piwniczańskich regionalistów związanych z RZ ”Dolina Popradu” dążenie do zachowania ukształtowanych w procesie historycznym odrębności regionalnych (kultury, gwary, folkloru, tradycji) przestało być ruchem
elitarnym, stało się tendencją społeczną. Mieszkańcy poznając dawność zaczynają się z nią identyfikować. Dzieje się to nie tylko w wymiarze powrotu do pielęgnowania zapomnianych tradycji (m.in. kolędowania, zwyczajów bożonarodzeniowych i in.). Rozwija się pisarstwo ludowe, poezja gwarowa, tworzone są słowniki gwary. Są to też działania kulturalno-oświatowe mające na celu pogłębienie świadomości o szczególnym dziedzictwie i ukorzenieniu w tej nadpopradzkiej ojczyźnie skierowane do mieszkańców i wczasowiczów.
Inne zadanie to działalność informacyjna o odrębności tej grupy góralskiej mimo niewielkiego zasięgu terytorialnego i różnorodnego sąsiedztwa, o poszanowaniu kultury sąsiadujących grup góralskich, oraz kształtowanie świadomości przynależności do jednej karpackiej rodziny. Nauka szacunku dla dawności i wielowiekowej spuścizny Górali Nadpopradzkich, w tym szacunek dla stroju naszych przodków, choć skromnego to noszonego z godnością. Realizuje się to przez popularyzację stroju góralskiego podczas ważnych wydarzeń, świąt kościelnych, uroczystości i obrzędów dorocznych i rodzinnych. Przykłady to: uroczystości 3 maja, jubileusze i rocznice ważnych wydarzeń, uczestnictwo w obchodzie świąt Bożego Ciała, odpustu, Pasterki, wesel, pogrzebów. To przywrócenie tradycji święcenia pokarmów w Wielką Sobotę „po góralsku”, podtrzymywanie tradycji kolędniczych w okresie Bożonarodzeniowym – Kolędniki z „turoniem”. To udział w śpiewie „Majówek blizy nieba” tak jak to kiedyś czyniono w górskich przysiółkach.
Ogromne znaczenie popularyzatorskie mają cykliczne występy zespołu w Sanatorium „Limba” z programami taneczno-śpiewaczymi i gawędą. Aby wzbogacić folklor nadpopradzki stworzono ruch na rzecz zbierania archiwalnych fotografii, sprzętów i narzędzi używanych niegdyś w góralskich chałupach, zapisywania pieśni i prób odtworzenia nieopisanych jeszcze elementów stroju (m. in. czepce). Odbywa się też nauka muzykowania ludowego przez członków zespołu (gra na skrzypcach, basach i heligonce) oraz nauka gwary.
W latach 2021 – 2023 zespół „Dolina Popradu” uczestniczył w kolejnych edycjach Festiwalu Lachów i Górali odbywających się w Piwnicznej, zdobywając kolejno I miejsca za program: „Potańcówka po zbiórkach”, I miejsce za program „Na co górolowi loga?” oraz w tym roku Grand Prix za widowisko ”Na flisie”. Z wielką radością i satysfakcją zespół prezentuje folklor Czarnych Górali u siebie ale i na estradach całej niemal Polski i za granicą.
„Dolina Popradu” jest laureatem licznych nagród:
Festiwal Górali Polskich w Żywcu „Złote serca” (1988, 1995, 2013, 2015), „Srebrne serca” (1982, 1987, 2023). Brązowe serce za uratowanie stroju Czarnych Górali (1991), Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich Zakopanem Złota Ciupaga” (2011, 2015) „Srebrna ciupaga” (1995) i Brązowa Ciupaga (1988), nagroda im. Romana Reinfussa (2023), oraz Puchary i Parzenice czyli wyróżnienia Przegląd Dorobku Kulturalnego Wsi „Przytoczna 87”,I miejsce Konkurs Obrzędów weselnych „Kadzidło 2002”, II nagroda Międzykulturowy Przegląd Zagłębie i Sąsiedzi w Dąbrowie Górniczej, I nagroda w (2013). Grand Prix (2019) XI Ogólnopolskim Festiwalu Zespołów Artystycznych Wsi Polskiej, O świętokrzyską zapaskę w Kielcach – Grand Prix (2016), Małopolski Konkurs Obrzędów, Zwyczajów w Łużnej, II m. (2010) i Grand Prix (2011), Międzywojewódzkim Sejmiku Teatrów Wsi Polskiej w Bukowinie Tatrzańskiej I m (2010) oraz nagroda NCK na Ogólnopolskim Sejmiku Teatrów Wsi Polskiej w Tarnogrodzie (2010).
To także liczne nagrody na konkursach śpiewaczych m. in. Żeńska grupa śpiewacza zdobyła Złotego Słowika (2011), I m (2014) na Druzbacce w Podegrodziu, Grand prix na konkursie w Bukowinie (2014), I m. na Ogólnopolskim Festiwalu w Kazimierzu (2012, 2017), Męska grupa – Złoty Słowik (2013, 2015, 2019), Grand prix na konkursie w Bukowinie (2015), I m. na Ogólnopolskim Festiwalu w Kazimierzu. (2019) W dziedzinie tańca to. M. in. Grand Prix (2012) i II nagroda w Ogólnopolskim Konkursie Tradycyjnego Tańca Ludowego w Rzeszowie, dla par tanecznych Grand prix na 51 Góralskim karnawale w Bukowinie (2023).
W 2024: 52 Góralski Karnawał w Bukowinie, popis par tanecznych II miejsce w I kategorii Joanna Maślanka i Wojciech Lis, II miejsce w kat. III, Kinga i Darek Łomniccy, III miejsce w II kategorii, zajęli Barbara Kozieńska i Krzysztof Kulig.
15. Pogórzańskie Gody – Małopolski Konkurs Obrzędów, Obyczajów i Zwyczajów Ludowych w Łużnej I miejsce i promocja do Międzywojewódzkiego Sejmiku Wiejskich Zespołów Teatralnych w Bukowinie Tatrzańskiej 41 Konkursie Muzyk, Instrumentalistów Śpiewaków Ludowych i Drużbów Weselnych DRUZBACKA, Podegrodzie III miejsce w konkursie śpiewaków ludowych – grupa śpiewacza żeńska II miejsce w konkursie śpiewaków ludowych kat. młodzieżowa – Anna Bołoz z Łomnicy-Zdroju, IV Festiwal Lachów i Górali w Piwnicznej-Zdroju, I miejsce na IV Festiwalu Lachów i Górali, II miejsce w IV Igrzyskach Lachów i Górali, Międzywojewódzki Sejmik Wiejskich Zespołów Teatralnych w Bukowinie Tatrzańskiej.
Udział w przeglądzie, otrzymanie promocji do 41. Ogólnopolskiego Sejmiku Teatrów Wiejskich w Tarnogrodzie:
– nagroda za scenariusz, umiejętności wokalne i taneczne oraz dynamikę i zespołowość w wykonaniu widowiska;
– GŁÓWNA NAGRODA Tarnogrodzkiego Koguta za program, który zrobił największe wrażenie;
– kierownik Piotr Kulig otrzymał nagrodę Centrum Spotkania Kultur w Lublinie i Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi.
Zespół jest laureatem prestiżowej Nagrody im. Oskara Kolberga (1999 r), Nagrody Województwa Małopolskiego im. Wł. Orkana (2014); Nagrody SKT Sądeczanin (2014), Odznaki Starosty Powiatu Nowosądeckiego „Złote Jabłko Sądeckie” – 2011.
Przez cały czas istnienia zespół prowadzi działania kulturalno-oświatowe skierowane do mieszkańców i turystów. Dąży do popularyzacji wzorów postaw naszych przodków prezentujących pozytywne cechy prawdziwej góralskości: upór, honor, konsekwencję w działaniu, otwarcie na drugiego człowieka, szacunek dla wielokulturowości, dążenie do poznania i czerpania z innych kultur, przetransponowanie pozytywnych wzorów działania oglądanych niegdyś podczas wyjazdów za chlebem czy w rekruty (do wojska) – do współczesności. To konsekwentne poznawanie prawdziwe góralskich korzeni oraz symbolicznej i kulturotwórczej funkcji nadpopradzkiego folkloru. Innowacyjność działań polega na tym, że choć troszkę udało się zmienić stosunek społeczeństwa lokalnego do dawności i folkloru jako do czegoś co winno być zamknięte w skansenie i pokazywane niekiedy w miarę potrzeby od święta.
Zebrała Wanda Łomnicka-Dulak